KAMBİYO SENEDİ NEDİR?

KAMBİYO SENETLERİ NELERDİR?

Kambiyo Senetlerini bono(emre muharrer senet), poliçe, çek oluşturur. Kambiyo senetleri, sıkı şekil şartına tabidir. Kambiyo senetlerine mahsus icra ve iflas yolları vardır. Kambiyo senetleri genel olarak uluslararası nitelik taşımaktadır.

KİMLER KAMBİYO SENEDİ DÜZENLEYEBİLİR?

Kanun koyucu kambiyo senetlerinin düzenlenmesi için özel bir ehliyet aramamıştır. Medeni hakları kullanma ehliyetinden kısmen veya tamamen mahrum bulunan kişiler kambiyo senedi düzenleyemezler. Küçük ve kısıtlılar, kanuni temsilcileri vasıtası ile kambiyo taahhüdü altına girebilirler. Türk Ticaret Kanunu’nun 582. maddesine göre; akit ve borçlanmaya ehil olan kimse, poliçe, çek ve bono ile borçlanmaya ehil olduğundan, ancak medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olan kişiler kambiyo senedi düzenleyebilirler.

Vasinin kambiyo senedi düzenleyebilmesi için vesayet makamının izni gerekmektedir. Sınırlı ehliyetsizlerin yasal temsilcileri de onlar adına kambiyo taahhüdünde bulunabilmektedir. Sınırlı ehliyetsiz kişiler, ayırt etme gücüne sahip küçük ya da kısıtlı olan bireylerdir. Sınırlı ehliyetliler ise kambiyo taahhüdünde bulunmak için yasal danışmanın onayını almalıdır. Sınırlı ehliyetliler, ayırt etme gücüne sahip ergin ve kısıtlı olmayan kişilerdir. Bu kişiler kendisine yasal danışman atanmış veya evli kişilerdir. Tam ehliyetsizlerin ayırt etme güçleri yoktur. Bu kişiler hukuki hiçbir işlem yapamazlar. Tam ehliyetsiz kişilerin yaptıkları işlemler kesin hükümsüzdür. Tam ehliyetsiz kimseler, kambiyo senedi düzenleyemezler. Düzenlemeleri halinde kambiyo senedi geçersiz olacaktır.

TEMSİLCİ

Temsilcinin temsil yetkisi dahilinde senede imza atması halinde temsil olunan kişi borç altına girecektir. Ancak temsil yetkisi bulunmayan ve temsilci gibi hareket ederek senet düzenleyen kimse, senetten sorumludur. Ticari temsilci, özel yetki almadan kambiyo senedi düzenleyebilir. Ancak gerçek kişilerde temsilci vasıtası ile çek düzenlenemez. Yalnızca tüzel kişilerde temsilci çek düzenleyebilme hakkına sahiptir.

KAMBİYO SENETLERİ

POLİÇE

POLİÇENİN ZORUNLU UNSURLARI NELERDİR?

  • Poliçe kelimesi bulunmalıdır.

  • Belli bir bedelin ödenmesine ilişkin kayıtsız şartsız havale

  • Muhatabın adı soyadı, poliçenin asli unsurudur.

  • Lehtarın adı soyadı, poliçe kimin emrine ödenecekse onun adının yazılması gerekmektedir.

  • Tanzim (Düzenleme) tarihi

  • Düzenleyenin imzası, ıslak imza olmalıdır.

POLİÇE SONRADAN DOLDURULUR MU?

Senedin doldurmaya yetkisi olmayan kişi tarafından sonradan doldurulması ile eksik poliçeyi oluşturmaktadır. Senedin yetkisi olmayan biri tarafından sonradan doldurulması özel belgede sahtecilik suçunu oluşturmaktadır.

CİRO NEDİR?

Ciro, senetteki hakkın devrini sağlayan işlemdir. Ciro yapan kimseye ciranta denir.

Ciro şekilleri: Tam ciro, Beyaz ciro, Gecikmiş ciro, Geriye Ciro

Tam ciro; Örneğin;  ‘’Ahmet Yılmaz’a ödeyiniz’’ İmza Esra Akyıldız Yaşar gibi.

Beyaz Ciro: kime ciro yapıldığı belirsizdir.

Gecikmiş ciro; vadeden sonra yapılan cirodur.

Geriye ciro, Senette ismi geçen kişilerden birisine tekrar ciro yapılmasıdır.

BONO VEYA EMRE YAZILI SENET

Zorunlu unsurları nelerdir?

  • Senette bono yada emre yazılı senet kelimesi yer almalıdır.

  • Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi olmalıdır.

  • Kimin emrine ödenecek ise onun adını içermelidir.

  • Düzenleme tarihi içermelidir.

  • Düzenleyenin imzasını içermelidir.

BONODA ZAMANAŞIMI

Senet yada bonoda zamanaşımı, vade tarihinden itibaren 3 yıldır. Bono bedelini ödeyen kişinin kendisinden öncekilere ve düzenleyene karşı açacağı davalar, bonoyu ödediği tarihten itibaren 6 aydır.

ÇEK

Emre, nama, hamiline yazılı olarak düzenlenebilir. Çeke ilişkin özel olarak Çek kanunu vardır. Çekte vade yoktur, ibraz süreleri vardır. Çekte muhatap, her zaman bankadır.

ÇEKTE ÖDEME YERİ:

Ödeme yeri yazılmamış ise, muhatabın ünvanı yazan yer sayılır. Birden fazla gösterilmiş ise ilk gösterilen yerde ödenir. Çeke ilişkin zamanaşımı süresi, ibraz süresinin bitiminden itibaren 3 yıldır. Çek görüldüğünde ödenir. Çeklerde ibraz süresi, düzenleme gününün ertesi günü başlamaktadır.

ÇEKTE İBRAZ SÜRELERİ

Düzenleme ve ödeme yeri aynı yer ise                                    10 gün ibraz süresi

Düzenleme ve ödeme yeri farklı yer ise                                  1 ay ibraz süresi

Türkiye’de düzenlenen bir çek, başka                                    

bir yerde ve aynı kıta üzerinde bir ülke-                                 1 ay ibraz süresi

de ödenecekse

 

Bir kıtada düzenlenen çek, başka bir kıtada ödenecekse  3 ay ibraz

İbraz sürelerini kaçıran hamil, düzenleyen ve cirantalara başvuru hakkını yitirir. Çek artık kambiyo vasfına haiz değildir. İbraz süresinin geçmesinden sonra ciro yapılırsa, alacağın temliki sonucu doğurur.

Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği Madde 9' da belirtilen, "Teknolojinin ve bilimin olanak tanıdığı her tür ortamda, avukatlık mesleğinin onur ve kurallarına, avukatlık ünvanının gerektirdiği saygı ve güvene, Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen "Avukatlık Meslek Kuralları"na aykırı olmayacak şekilde kendisini ifade etme hakkına sahiptir." ilkesine dayanılarak hazırlanmıştır.